Thẩm định giá sáng chế là xác định giá trị của sáng chế (và các tài sản trí tuệ gần gũi như giải pháp hữu ích, đề tài nghiên cứu khoa học) tại một thời điểm, phục vụ chuyển giao công nghệ, góp vốn, li-xăng hay phân chia lợi nhuận cho tác giả. Giá trị của sáng chế không nằm ở bản mô tả kỹ thuật mà ở lợi ích kinh tế nó có thể mang lại trong thời gian được bảo hộ.

Thẩm định giá sáng chế dùng cho những mục đích nào?
Hồ sơ năng lực của HFCV liệt kê các mục đích sau, rất sát với tài sản trí tuệ:
- Chuyển giao công nghệ giữa tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp.
- Góp vốn kinh doanh bằng sáng chế, giải pháp hữu ích.
- Franchise và li-xăng, cho phép bên khác sử dụng sáng chế.
- Phân chia lợi nhuận cho tác giả.
- Mua bán, chuyển nhượng quyền sở hữu.
Trong thực tế, các viện, trường đại học thường cần định giá sáng chế hoặc đề tài nghiên cứu khoa học khi đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất. Doanh nghiệp thì cần khi nhận chuyển giao hoặc góp vốn bằng công nghệ.
Những tài sản nào thuộc phạm vi thẩm định giá sáng chế?
Theo phân loại của HFCV, nhóm tài sản vô hình gồm:
- Sáng chế (Patent).
- Giải pháp hữu ích (Utility Model/Solution).
- Đề tài nghiên cứu khoa học (Science projects).
- Nhãn hiệu, thương hiệu.
Sáng chế và giải pháp hữu ích đều là đối tượng sở hữu công nghiệp được bảo hộ bằng văn bằng, nhưng tiêu chí bảo hộ và thời hạn khác nhau. Đề tài nghiên cứu khoa học có thể chưa có văn bằng, khi đó việc thẩm định cần làm rõ quyền sở hữu, quyền sử dụng kết quả.

Yếu tố nào ảnh hưởng tới kết quả thẩm định giá sáng chế?
- Phạm vi bảo hộ và thời hạn bảo hộ còn lại.
- Mức độ hoàn thiện: đã ứng dụng thực tế hay mới ở phòng thí nghiệm.
- Khả năng thương mại hóa, quy mô thị trường của sản phẩm áp dụng sáng chế.
- Lợi ích kinh tế: tăng doanh thu, giảm chi phí, nâng chất lượng.
- Rủi ro bị thay thế bởi công nghệ khác, rủi ro tranh chấp quyền sở hữu.
- Chi phí cần bỏ thêm để đưa sáng chế vào sản xuất.
Nói thật, nhiều sáng chế rất hay về kỹ thuật nhưng giá trị kinh tế lại khiêm tốn vì chưa có thị trường rõ ràng. Thẩm định viên sẽ đánh giá thẳng thắn điều này để kết quả không bị “thổi phồng”.
Thời hạn bảo hộ còn lại quan trọng thế nào?
Rất quan trọng. Lợi ích độc quyền từ sáng chế chỉ tồn tại trong thời hạn bảo hộ; hết thời hạn, người khác có thể sử dụng giải pháp đó. Vì vậy hai sáng chế giống nhau về công nghệ, một chiếc còn nhiều năm bảo hộ và một chiếc sắp hết hạn, sẽ có giá trị khác nhau đáng kể. Thẩm định viên cũng xét thêm “tuổi thọ kinh tế” của công nghệ, vì có khi công nghệ bị thay thế trước cả khi hết thời hạn bảo hộ.
Thẩm định giá sáng chế cần hồ sơ gì?
- Văn bằng bảo hộ sáng chế hoặc giải pháp hữu ích, bản mô tả, yêu cầu bảo hộ.
- Hồ sơ đề tài nghiên cứu: quyết định giao nhiệm vụ, biên bản nghiệm thu, kinh phí thực hiện.
- Thông tin ứng dụng: sản phẩm, quy trình áp dụng, quy mô sản xuất dự kiến.
- Số liệu kinh tế: doanh thu, chi phí, lợi ích dự kiến khi áp dụng.
- Dự thảo hợp đồng chuyển giao, li-xăng, góp vốn (nếu có).

Thẩm định giá sáng chế được thực hiện theo phương pháp nào?
- Cách tiếp cận từ thu nhập: ước tính lợi ích kinh tế tăng thêm nhờ sáng chế trong thời gian bảo hộ còn lại, chiết khấu về hiện tại. Có thể dùng phương pháp miễn trả tiền bản quyền hoặc phân chia lợi nhuận.
- Cách tiếp cận từ chi phí: tính chi phí nghiên cứu, phát triển, đăng ký bảo hộ cần bỏ ra để tạo ra tài sản tương đương. Hay dùng cho đề tài nghiên cứu khoa học mới nghiệm thu.
- Cách tiếp cận từ thị trường: so sánh với giao dịch chuyển giao công nghệ tương tự, khi có thông tin đáng tin cậy.
Sau khi tính toán, kết quả qua Ban kiểm soát và bước phê duyệt trong quy trình 9 bước của HFCV trước khi phát hành chứng thư và báo cáo.
Lưu ý khi làm thẩm định giá sáng chế?
- Xác định rõ đối tượng: quyền sở hữu hay chỉ quyền sử dụng, độc quyền hay không độc quyền.
- Kiểm tra hiệu lực văn bằng và các nghĩa vụ duy trì hiệu lực.
- Làm rõ quyền của tác giả, của cơ quan chủ trì nếu sáng chế từ đề tài sử dụng ngân sách.
- Chuẩn bị số liệu kinh tế càng cụ thể càng tốt.
Phí dịch vụ: Liên hệ.

Câu hỏi thường gặp về thẩm định giá sáng chế?
Sáng chế chưa ứng dụng thực tế có thẩm định được không?
Được, nhưng kết quả dựa nhiều vào giả định về khả năng thương mại hóa; thẩm định viên thường kết hợp cách tiếp cận từ chi phí để đối chiếu.
Đề tài nghiên cứu khoa học chưa có văn bằng có thẩm định được không?
Có thể, nếu làm rõ được quyền sở hữu, quyền sử dụng kết quả nghiên cứu. Báo cáo sẽ nêu rõ tình trạng pháp lý.
Thẩm định giá sáng chế có dùng để phân chia lợi nhuận cho tác giả không?
Có. Phân chia lợi nhuận cho tác giả là một trong những mục đích thẩm định giá HFCV phục vụ.
Giải pháp hữu ích có cách thẩm định giống sáng chế không?
Về phương pháp tương tự, nhưng phạm vi và thời hạn bảo hộ khác nhau nên các giả định tính toán sẽ khác.
Cần thẩm định giá sáng chế cho chuyển giao công nghệ hay góp vốn? Gọi 0934 567 197 hoặc gửi yêu cầu tại trang liên hệ. Đọc thêm: thẩm định giá thương hiệu.
Liên hệ với chúng tôi:
Công ty Cổ phần Định giá HFC (HFCV)
- Trụ sở: Số 146 phố Nguyễn Hoàng Tôn, Phường Phú Thượng, Thành phố Hà Nội
- Hotline: 0934 567 197
- Email: hfcvvalue@gmail.com
- Website: hfcv.vn

Xem thêm
Thẩm định giá thương hiệu: khi nào cần và định giá bằng cách nào?
Thẩm định giá sáng chế phục vụ chuyển giao công nghệ, góp vốn